Για την Πατρίδα και τον Έρωτα - Ιστορικό Μυθιστόρημα
Σχέδιο στο εξώφυλλο: ’ννα Παπαδοπούλου
Για το βιβλίο:
Αν είχα τη δύναμη να αλλάξω το παρελθόν, θα το 'κανα, γιατί σήμερα τα πράγματα θα ήταν καλύτερα για σένα και για μένα, αν τότε κάποιοι ήταν λιγότερο "πατριώτες" από ό,τι διαλαλούσαν. Αν είχα τη δύναμη θα σε έπαιρνα σε μια εποχή ξεχασμένη και παρεξηγημένη, σ' ένα χώρο αγαπητό, αλλά κι απρόσιτο, όπου οι φαντάροι του 251 Τ.Π. μέσα στο σκηνικό της Κερύνειας και του Πενταδάκτυλου λες και ζούσαν την τραγωδία ενός ολόκληρου λαού.
Μέσα στο τοπίο εκείνο εξελίσσεται ο πρόλογος της τραγωδίας ενός λαού, όπου ένα ξυπόλυτο τάγμα από ταλαιπωρημένους φαντάρους και μερικούς Ελλαδίτες αξιωματικούς, θύματα και θύτες, συνθέτουν ένα σκηνικό γιομάτο εικόνες και κίνηση. Από την γαλήνη ξεπηδάει η δράση, από το κουρελιασμένο ηθικό αναβλύζει η ανθρωπιά, από το μασκαρεμένο πατριωτισμό, ξεπροβάλλει η προδοσία.
Αν και στα βάθη της ψυχής παλεύει το μίσος κι η πλεονεξία, εντούτοις πάντα υπάρχει η στιγμή της γαλήνης, το διάνθισμα της αγάπης και ο θρίαμβος του έρωτα. Αν είχα τη δύναμη να πάω πίσω στο χρόνο, τότες θα άλλαζα πρώτα από όλα το Θεό. Αν είχα έστω τη δύναμη να σ' έπαιρνα μαζί μου στην Κερύνεια, θα σου 'δειχνα πρώτα πρώτα το καράβι της κι ύστερα θα καθόμουνα ώρες ν' ακούω το κλάμα σου. Αν είχα τη δύναμη να ταξίδευα στο παρελθόν θα σε έμπαζα στις σελίδες αυτού του βιβλίου, να περπατήσουμε ξυπόλυτοι μαζί τον Πενταδάκτυλο, να αφουγκραστούμε την αγωνία του πεύκου, το παράπονο του βράχουκι από το φυλάκιό μου, στον Προφήτη Ηλία, θα σού 'λεγα μια προφητεία. Αν μπορούσα θα είχα ένα άλλο όραμα για την πατρίδα, δηλαδή για σένα και για μένα. Αν μπορούσα μόνο...
ΚΡΙΤΙΚΕΣ
«Για την πατρίδα και τον έρωτα» του Κυριάκου Δ. Παπαδόπουλου
από τον Χρίστο Μαυρή, Χαραυγή Πέμπτη 20.04.2006
Το ιστορικό μυθιστόρημα με τον απλό τίτλο «Για την πατρίδα και τον έρωτα», του λεμεσιανού πεζογράφου Κυριάκου Παπαδόπουλου, που εκδόθηκε το 2005, από τον εκδοτικό οίκο «Κυπροέπεια», δεν έχει καμία απολύτως συγγένεια με το ιστορικό μυθιστόρημα που έγραψε ο ίδιος συγγραφέας το 2003, για το Δραγομάνο Χατζηγεωργάκη Κορνέσιο. Και αυτό γιατί ο Κυριάκος Παπαδόπουλος στο «Δραγομάνο» χρειάσθηκε να ανατρέψει σε ιστορικά συγγράμματα που, αφού τα μελέτησε προσεχτικά, κατάφερε στη συνέχεια ν' αναπλάσει με λογοτεχνικό τρόπο την προσωπικότητα του Χατζηγεωργάκη Κορνέσιου. Ενώ στο τελευταίο μυθιστόρημά του, ο συγγραφέας φαίνεται να ζει, να πρωταγωνιστεί και να καταγράφει την ιστορική πραγματικότητα. Δηλαδή, στο τελευταίο μυθιστόρημα του ο Κυριάκος Παπαδόπουλος έχει σύμμαχο και βοηθό του τον ιστορικό χρόνο, ενώ στο «Δραγομάνο» χρειάστηκε να προσπεράσει εμπόδια για να συναντήσει το αντικείμενό του μέσα στον ιστορικό χρόνο. Γι' αυτό και στο τελευταίο μυθιστόρημά του η γραφή του είναι άμμεση, τσεκουράτη, ζωντανή και αληθινή ενώ στο προτελευταίο μυθιστόρημά του η γραφή του είναι επιτηδευμένη και στεγνή.
Το μυθιστόρημα «Για την πατρίδα και τον έρωτα», μάλλον με αστυνομικό θρίλερ μοιάζει παρά με ιστορικό μυθιστόρημα, στο στιλ που έγραφε η μεγάλη τους είδους Αγκαθα Κρίστη, εφόσον σε αυτό υπάρχουν ο φόβος, η αγωνία, οι ίντριγκες, οι φόνοι και πάνω απ' όλα το μυστήριο, στοιχεία που κεντρίζουν το ενδιαφέρον του αναγνώστη, με αποτέλεσμα να διαβάζεται αρκετά άνετα το πολυσέλιδο αυτό βιβλίο.
Με δύο λόγια, το μυθιστόρημα αυτό εξελίσσεται σ' ένα στρατόπεδο στην Κερύνεια, ίσως από τα πρώτα στατόπεδα που δημιουργήθηκαν στην Κύπρο λίγο μετά την ανεξαρτησία της. Κυρίως, στο μυθιστόρημα αυτό παρακολουθούμε τη ζωή και τον τρόπο που συμπεριφέρονται μία ομάδα στρατιωτών αυτού του στρατοπέδου, καθώς και ο Διοικητής και Υποδιοικητής τους, όπου ο καθ' ένας προσπαθεί να επιβιώσει σε βάρος του άλλου, εκμεταλλευόμενος τα λάθη των άλλων. Με άλλα λόγια, οι ήρωες του Παπαδόπουλου έχουν σαν δόγμα τους το «ο θάνατός σου η ζωή μου», χωρίς να διστάζουν να κάνουν πράξη αυτό το δόγμα!
Επαναλαμβάνω όμως, ο συγγραφέας ξέρει καλά την τεχνική του αστυνομικού μυθιστορήματος, παρόλο που διατείνεται ότι γράφει ιστορικό μυθιστόρημα, γι' αυτό και κατορθώνει να κρατά συνεχώς σε αγωνία και περιέργεια τον αναγνώστη του. ’λλωστε, δεν λογίζεται αστυνομικό μυθιστόρημα χωρίς αγωνία και φόβο. Προς αυτή την κατεύθυνση σίγουρα συμβάλλουν και τα δεκάδες μικρά κεφάλαια του εν λόγω μυθιστορήματος, που συνθέτουν κομμάτι κομμάτι την όλη ιστορία, και επιτείνουν την ένταση στον αναγνώστη.
Ασφαλώς, τον ίδιο στόχο του συγγραφέα εξυπηρετούν και η ώριμη και με ποιητική διάθεση γραφή του Κ. Παπαδόπουλου, οι έξυπνοι διάλογοι του, η τολμηρή υπόθεσή του και, κυρίως, οι διαβολικοί χαρακτήρες των ηρώων του.
Δίνω ένα μικρό απόσπασμα από το μυθιστόρημα όπου φανερώνεται η ποιητική διάσταση στη γραφή του Κ. Παπαδόπουλου:
«Κάτω έχασκε το φαράγγι. Πάνω και απέναντι ήταν ο λόφος όπου οι Τούρκοι είχαν τα δικά τους φυλάκια. Στα πόδια του βράχου, εκεί που κάτσαμε, μερικές ανεμώνες χαίρονταν τη φύση. Η άνοιξη ήταν παντού, εδώ που είμαστε εμείς κι εκεί που ήταν ο εχθρός, χαμογελούσε σ' όλους με τον ίδιο τρόπο, στους Έλληνες, στους Τούρκους, στις ανεμώνες και στα βάτα. Ο ήλιος ήταν ευχάριστα θερμός. Έκανε τους βράχους να λάμπουν, σε αντίθεση με το φαράγγι που ήταν σκοτεινό. Παρακολουθούσα το μέτωπο του δάσους που έμοιαζε σαν στρατιωτική εμπροσθοφυλακή. Μιά λάμψη με τύφλωσε καθώς οι αχτίνες του ήλιου αντανακλάστηκαν σε κάποιο μέταλλο, ίσως».
